Yakın tarihin en büyük işçi hareketi olarak kabul edilen Polonya‘nın dayanışma hareketi Solidarnosc (Solidarność), Polonya çapında büyük bir öneme sahip ve her yıl Dünya’nın dört bir yanından gelen siyasi liderlerle beraber kutlanıyor.
Dayanışma hareketi Solidarnosc, 1980 yılında Polonya‘nın Gdansk şehrindeki tersanelerinde birkaç muhalif işçinin öncülüğünde başlayıp, o yılların işsiz elektrikçisi iken daha sonra ülkenin Cumhurbaşkanı olan Lech Wałęsa‘nın da katılımıyla çığ gibi büyüyen bir hareket halini aldı…
“Sizin ve bizim özgürlüğümüz için” sloganıyla yola çıkan dayanışma sendikası, Komünist yönetim ile grev yapan tersane işçileri arasında yapılan Gdansk Anlaşması’ndan sadece birkaç ay sonra, 10 milyon üyesiyle ulusal bir siyasi harekete dönüşmüştü.
Dayanışma Hareketi Solidarnosc
Aşağıda sizlerle paylaştığım Public Opinion Research Centre raporunda görüldüğü gibi, Polonya halkının yüzde 66’lık bir kısmı dayanışma hareketi Solidarnosc’u çığır açan olay olarak görüyor. Açıkçası Polonya ve diğer Avrupa ülkelerinin Suriyeli mültecileri ülkelerine kabul etme konusunda gösterdiği tutumun, hiç de dayanışma ruhuna uymadığını düşünsem de, yine de Lech Walesa ve arkadaşlarının yaptıkları büyük bir başarıdır diye düşünüyorum. Polonya Suriyeli Mülteciler Konusunda Ne Düşünüyor başlıklı makalemizi de inceleyebilirsiniz.
Sıkıyönetim ile geçen günler ve tanklarla dolu sokaklar, dayanışma hareketini yıldıramadıysa da, dayanışma hareketi yandaşları toplu olarak tutuklandı. Doğu Avrupa’nın özgürleştirilmesi sürecinde büyük bir rol oynayan bu hareket ile beraber Polonya‘da Komünizm sona erdi ve bundan birkaç ay sonra da Berlin Duvarı yıkıldı. Doğu Avrupa ülkeleri artık piyasa ekonomileriyle ve çoğulcu demokrasiyle tanışmaya başladı.
Bir yandan dayanışma sendikasının gösterdiği güçlü direniş, diğer yandan Polonya asıllı olan Papa 2. Jean Paul’un ve Sovyetler Birliği’nin son lideri olan Michail Gorbaçov’un da desteğiyle beraber dayanışma hareketi Solidarnosc, istediği sonuca ulaşmıştı artık.
İşçi direnişinin devam etmesi ve halkın da direnişe destek vermesine daha fazla dayanamayan Komünist rejim, mecburen halk oylamasına gitti ve sonuç olarak Lech Wałęsa, demokratik rejime sahip, yeni Polonya’nın Cumhurbaşkanı seçildi.
1995-2000 yılları arasındaki 5 yıllık Cumhurbaşkanlığı serüvenine bakılırsa, Wałęsa’nın çok da başarılı olabildiği söylenemez; ancak, Polonya’nın bugün geldiği nokta itibariyle bana göre Wałęsa, Polonyayı çok büyük bir dar boğazdan çıkaran önemli bir lider olduğu kabul etmek gerek. Ayrıca Lech Walesa, Nobel Barış Ödülü’ne de layık görülen bir isim. Polonyalı Nobel Ödülü Sahibi İnsanlar başlıklı makalemizi de incelemenizi öneririz.
Yorumlar